Skąd się wzięła gwiazdka, czyli geneza Bożego Narodzenia

Wrocław,_szopka_bożonarodzeniowa_w_bazylice_pw._św._Elżbiety(Aw58)Na samym początku dział historii „COŚ Nowego” pragnie życzyć czytelnikom wszystkiego najlepszego z okazji świąt Bożego Narodzenia. Niech ten czas będzie dla was wyjątkowy i to w jak najbardziej pozytywnym słowa tego znaczeniu. Jeśli macie chwilkę przed wigilijną wieczerzą, to zapraszam do przeczytania o genezie najważniejszego święta.

W Ewangelii nie występuje data narodzin Jezusa Chrystusa. Najstarszym znanym obecnie autorem, który pisał o narodzinach Jezusa w grudniu, jest Hipolit Rzymski. W 204 roku pisał on: „Pierwsze przyjście Pana naszego wcielonego, który narodził się w Betlejem miało miejsce ósmego dnia przed kalendami styczniowymi, które wypadają na 25 grudnia”. W 274 roku, w tym dniu cesarz rzymski Aurelian nakazał obchodzenie nowego święta, synkretycznego kultu Sol Invictus (niezwyciężonego słońca). Obchodzone 25 grudnia, święto ku czci Sol Invictus było świętem państwowym i pierwszy raz jest poświadczone źródłowo w roku 354, w notatce w Chronografie, znajdującym się w zbiorach Biblioteki Watykańskiej. Kościół pod koniec IV wieku przepisał w tym dniu obchodzenie świąt Bożego Narodzenia.

Datę 25 grudnia, przyjętą za czas narodzin Jezusa, próbuje też wyjaśnić tzw. hipoteza obliczeniowa. Jej autorem jest L. Duchesne, który opierając się na tekstach Statuta antypapieża Hipolita Rzymskiego (ok. 170 – 235) i De Pascha computus z 243 r., pod koniec XIX w. obliczył daty życia Jezusa. Według jego hipotezy, zakładającej idealne zsynchronizowanie czasu narodzin i śmierci ludzi doskonałych, Jezus narodził się 25 grudnia, a zmarł w dzień Paschy 25 marca (która jest zbieżna z biologiczną datą poczęcia).

Obchodzenie świąt Bożego Narodzenia 25 grudnia z datą 25 marca (9 miesięcy wcześniej) wiąże wielu chrześcijańskich teologów. Zdanie takie zaprezentował np. kardynał Joseph Ratzinger (obecnie papież – emeryt) w swojej książce Duch liturgii, w której zwrócił uwagę m.in. na fakt, iż w tradycji judaistycznej data 25 marca uznawana była za dzień stworzenia świata, w związku z czym chrześcijanie obchodzili ten dzień także jako wspomnienie poczęcia Jezusa (święto Zwiastowania) oraz jego męczeńskiej śmierci.

W dziele „The Christmas Encyclopedia” czytamy: „Dzień 25 grudnia wybrano nie na podstawie informacji biblijnych, lecz ze względu na rzymskie święta, które obchodzono pod koniec roku, kiedy to na półkuli północnej następuje przesilenie zimowe. Urządzano wtedy Saturnalia (ku czci Saturna – boga rolnictwa) oraz połączone święta dwóch bóstw słońca, rzymskiego Sola i perskiego Mitry. Narodziny obu bogów świętowano właśnie 25 grudnia, na który to dzień według kalendarza juliańskiego przypadało przesilenie zimowe. Te pogańskie święta zaczęto chrystianizować w roku 350, gdy papież Juliusz I ogłosił 25 grudnia dniem narodzin Chrystusa. Obchody Bożego Narodzenia stopniowo wzbogacały się o inne obrzędy związane z przesileniem lub je zastępowały – napisano w dziele Encyclopedia of Religion. Wizerunek słońca coraz częściej był wykorzystywany jako symbol wskrzeszonego Chrystusa, a tarczę słoneczną w postaci nimbu (…) zaczęto umieszczać nad głowami chrześcijańskich świętych”.

A teraz, po krótkiej lekcji historii na temat Gwiazdki, zasiądźcie przy wigilijnych stołach, śpiewajcie kolędy, a przede wszystkim cieszcie się z narodzenia Pana. Wesołych Świąt!

The following two tabs change content below.
Dawid Małek
Miejscem, w którym przyszedłem na świat było miasto Radom a mieszkam w maleńkiej miejscowości o nazwie Grabowska Wola. Lubię wiele dziedzin sportowych, ale kocham tylko piłkę nożną. Lubię robić wszystko, co jest związane z footballem: grać na boisku, na komputerze, oglądać mecze no i.... opisywać piękno tego sportu. Interesuje się również historią, trochę motoryzacją i geografią. Nie jestem na 100% przekonany, czy zostanę dziennikarzem, jednak w podjęciu decyzji i zweryfikowaniu moich predyspozycji może pomóc praktyka w takich miejscach, jak gazeta studencka "COŚ Nowego".